Geschiedenis


Korte historie van de KAVEEWEE sigarenfabrieken

In 1893 richtten de gebroeders Willem ( 1861-1939) en Karel (1864-1927) van Wely, de sigarenfabriek "de Arend"op. Deze fabriek stond aan de Kloosterstraat in Roosendaal. Dit pand zie je ook terug op het briefhoofd van de Gebroeders van Welij. 

KAVEEWEE sigarenfabrieken

Karel is de drijvende kracht achter de onderneming. Over de rol van zijn broer is helaas niet veel bekend. De eerste 25 jaar kent het bedrijf, zonder grote onderbrekingen, een gelijkmatige groei. Dit is ook zichtbaar door de gestage uitbreiding van fabrieks- en verkooppanden.

 

In de directe omgeving van het station komt een verkoop kiosk en in Vlissingen wordt een groot filiaal opgezet. In 1907 wordt in Nispen een woonhuis tot sigarenfabriek omgebouwd. Ook waren er veel thuiswerkers, die voor stukloon sigaren maakten.In 1917 wordt "de Arend" omgezet in Karel van Wely en Zoon. De fabriek heeft een eigen kerverij en er worden vooral señorita's gemaakt.

 

In 1919 wordt voor de Vughtstraat in Roosendaal de vergunning aangevraagd tot bouw van wederom een tabak- en sigarenfabriek. Rond 1920 zijn er vier fabrieken in bedrijf en qua productiecijfers is de Kaveewee opgeklommen tot de tweede grootste fabriek van Nederland. Maar nadat het bedrijf voorts in 1927 wederom wordt uitgebreid door de overname van de Roosendaalse sigaren- en sigarettenfabriek "Ernst Martin" overlijdt directeur en oprichter Karel van Wely op 62 jarige leeftijd.

 

KAREL VAN WELY
KAREL VAN WELY

De zaak wordt omgezet in de N.V. Karel van Wely's Sigarenfabrieken. Na het overlijden van Karel van Wely wordt zijn zoon Willem ( 1887-1955) directeur. Onder zijn leiding komt er nog een uitbreiding met een fabriek in Wernhout ( 1930) en in Nispen.

 

In Nispen worden hoofdzakelijk Kaveewee knaksigaartjes gemaakt.

Hier vandaan komt ook het merk NOBRA.

 

De ruwe tabak wordt aangeleverd vanuit het pakhuis in de Vughtstraat

in Roosendaal, tot sigaren verwerkt in Nispen en vervolgens weer teruggebracht

naar de hoofdfabriek.

 

De Nieuwe N.V. is mede mogelijk gemaakt door investeringen en samenwerking

met kapitaalkrachtige investeerders uit de Nederlandse en Belgische tabakswereld. 

 

  

De laatste uitbreidingen volgen dan in Roosendaal aan de Badhuisstraat. In 1935 wordt het machinepark nog eens vergroot en vernieuwd.

In totaal zijn er dan vijf afzonderlijke fabrieken ontstaan, terwijl er door middel van 'associatie' in de loop van de jaren ook nog verschillende dochtermaatschappijen aan het moederbedrijf zullen worden toegevoegd.

 

De  productiecapaciteit nam in de jaren '30 enorm toe en er zijn record-productieweken geweest van bijna twee miljoen stuks sigaren per week met een eveneens topbezetting van 1100 arbeiders. De "Cubaantjes " sigaren werden een topper. De gaucho met de sombrero wordt een alom bekend beeldmerk in Nederland.

 

 Er werd zelfs een Kaveewee mars gecomponeerd met een gezongen refrein als "De kaveewee Cubaantjes zijn de beste van het hele land "

Ook de prima bolknakken en Old Dutch sigaren waren bekende sigarenmerken uit die tijd.

 

De Jaren '30-'40 hebben wisselende perioden van zowel conjuncturele opgang en neergang gekend. De Kaveewee wist een groot marktaandeel in Nederland te veroveren en was tot ver buiten de grens een bekend en gewild kwaliteits product.

 

Met de inval van de Duitse bezetter zal alles veranderen. Deze eisen de hele tabaksvoorraad op. Rookwaren komen op de bon en de invoer van tabak blijft uit. Door bombardementen vanaf 1944 worden diverse fabrieken beschadigd. In 1946 wordt de hoofdfabriek van de Kaveewee geheel door brand verwoest. 

 

In 1948 wordt het zwaar beschadigde hoofdgebouw door nieuwbouw vervangen. De naoorlogse 'Kaveewee" wordt een van de meest moderne fabrieken van Nederland. Uitstekende sociale voorzieningen en bedrijfsontspanning horen er ook bij.

 

De toen nog jonge George Knobel, later bondscoach van het Nederlands elftal, heeft beginjaren '40 zelfs nog bij de Kaveewee gevoetbald.

In 1952 wordt in Reusel een fabriek in gebruik gesteld en in Oud Gastel wordt een dependance geopend voor de productie van kleine señorita sigaartjes. In 1956 staat de zaak echter alweer op springen. Enkele investeerders willen hun geld uit de zaak halen.  

 

Door mechanisatie wordt veel personeel overbodig en een ingrijpende reorganisatie is onvermijdelijk. In de loop van 1957 neemt een jeneverstoker uit Schiedam de hele zaak over en verkoopt de boel kort daarop weer door. Tot 1973 zullen er nog steeds Kaveewee sigaartjes worden geproduceerd, totdat definitief het doek valt. Een periode van 80 jaar sigarenhistorie wordt praktisch geruisloos afgesloten. 

 

De fabrieken in de Vughtstraat en in Nispen zijn respectievelijk in 1989 en in 1995 gesloopt. De nieuwbouw van de sigarenfabriek in de Badhuisstraat in Roosendaal staat er daarentegen nog steeds. In de hal hiervan zitten nog drie mooie glas-in-lood ramen. Hierop is het productie proces van de Kaveewee- en Old Dutch sigaren nog te zien. Het pand wordt gebruikt door de firma Wenneker.

 


© Copyright 2018 Raymond van Wely kleinzoon van Karel Van Wely oprichter van de KaVeeWee sigarenfabrieken